12 јула, 2020

Jedini logori za decu Logor Sisak , Logor Jastrebarsko i Logor Gornja Rijeka

Jedina država koja je imala logore za decu tokom Drugog svetsko rata je NDH.

Dečji logor u Sisku

Dečji logor u Sisku je bio hrvatski koncentracioni logor za srpsku decu. Nastalo je 3.avgusta 1942.godine posle neuspešne ofanzive Trećeg rajha i Nezavisne Države Hrvatske na partizane.

Logor za srpsku decu u Sisku je bio najveći logor za decu u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj i uz ostale logore u NDH, jedino mesto na Svetu u kome su ulogorena i ubijana isključivo deca.

Upravnik dečjeg logora u Sisku je bio Antun Najžer, ustaša koji je po zanimanju bio lekar akoji je ubijao decu otrovnim injekcijama.

Tačan broj ubijene dece nije poznat, a podaci se kreću od 1.300 do preko 3.000 ubijene dece.

Prva deca su u logor stigla 3. avgusta 1942. godine i dovedeno je 906 dece, 4. avgusta dolazi još 650 dece,6. avgusta još 1.272 dece.

U toku avgusta i septembra 1942. godine je u logor dovedeno još 3.971 dete koje je oduzeto od Srba koji su odabrani za prisilan rad u Nemačkoj.

U periodu između 3. avgusta 1942. i 8. januara 1943. godine u Sisku je bilo zatvoreno 6.693 srpske dece. Tokom postojanja logora u njemu je svakodnevno umiralo od 30 do 40 dece.

Aktivista Crvenog krsta Ante Dumbovića je vodio evidenciju prema kojoj je iz logora vraćeno roditeljima ili bliskim rođacima oko 1.200 dece, dok je oko 2.200 dece predato građanima Siska i okoline na prehranu. Tačan broj umrle dece nikada nije utvrđen. Dumbović je u toku pet meseci 1942. zabeležio 1.630 umrle dece. Pominju se i podaci od 1.152 sahranjene dece, odnosno 1.214 umrle dece.

Nakon završetka Drugog svetskog rata grobar Franjo Videc je izjavio da je broj umrle dece u sanducima uvek bio veći od onog koji je stajao u evidenciji, dok mala deca uopšte nisu ni popisivana.

Broj umrle dece u logoru bi bio znatno veći da građani Siska nisu kolonizovali ili spasavali decu. Međutim i ta deca su često umirala ili zbog iscrpljenosti, ili zbog sporadičnih ustaških akcija u kojima su ta deca ubijana, a često i njihovi hranioci.

Logor Jastrebarsko

Logor Jastrebarsko nalazio se u mestu Jastrebarsko, nedaleko od Zagreba, u Republici Hrvatskoj (od 1941. do 1945. godine Nezavisna Država Hrvatska). U njemu su bila ulogorena srpska deca uhvaćena, zarobljena i oteta u planini Kozari posle nemačko- hrvatske (NDH) ofanzive na opkoljene kozaračke partizane i zbegove srpskog naroda. Deca su bila starosti od jednog meseca do četrnaest godina. Logor je postojao dva meseca. Zauzeli su ga partizani Četvrte kordunaške brigade NOVJ, oslobodili preživelu ulogorenu srpsku decu.

Kroz dečji logor Jastrebarsko, u periodu 12. jul 1942 – 26. avgust 1942. prošlo je 3.336 dece, najviše srpske, od toga više od 2.000 sa Kozare. Za nepunih mesec i po dana u ovom logoru umrlo je 768 dece.

Izvor: Beogradske vesti,Wikipedia