Dan sećanja na žrtve holokausta, genocida i drugih žrtava fašizma u Drugom svetskom ratu

Dan sećanja na žrtve holokausta, genocida i drugih žrtava fašizma u Drugom svetskom ratu, je državni praznik u dan sećanja u Srbiji, koji se obeležava svake godine 22. aprila i koji je posvećen sećanju na Srbe, ali i Roma i Jevreje, i stradale u masovnim zločinima tokom Drugog svetskog rata u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj i u okupiranoj Jugoslaviji.

Datum 22.april je izabran zato što su u noći između 21. i 22. aprila 1945. godine dve grupe od više od 1.000 logoraša pokušale proboj iz ustaškog koncentracionog logora Jasenovac, tačnije iz Logora Donja Gradina i Logora Kožare, u NDH, a od kojih se spasilo samo oko 100.

Sredinom aprila 1945. godine ustaše su počele da se pripremaju za napuštanje logora, uključujući i likvidaciju zatvorenika. Oko 600 od ukupno 1.073 još živih logoraša napalo je ustašku stražu i krenulo u proboj koji je preživelo njih 91. Preostalih 473 logoraša, koji zbog nemoći i bolesti nisu učestvovali u proboju ubijeno je i spaljeno zajedno sa logorskim objektima. Istog dana, izvršen je proboj logoraša Kožare, radnog dela logora u samom mestu Jasenovac. Od 167 logoraša 11 je preživelo. Partizani su u logor ušli početkom maja 1945.

Prema Memorijalnom muzeju holokausta Sjedinjene Američke Države, pobijeno je između 1941 i 1945 samo u NDH oko 320.000 – 340.000 Srba i 30.000 Jevreja.

Prema izraelskom Jad Vašemu je ubujeno 500.000 Srba, proterano 250.000 i 200.000 pokatoličeni, a 90.000 Roma i 30.000 Jevreja su ubijeni.

Prema američkom Institutu za istraživanja Jasneovaca, su ubijeni od strane ustaša oko 600.000 srpskih života.